Artykuły prasowe

Partner dla sprawy pokoju

Pierwszy z siedmiu artykułów dotyczących wolności religijnej na świecie

 

    

Kraje o większej wolności religijnej cieszą się większym pokojem. Kraje o mniejszej wolności religijnej mają go mniej. Potwierdzają to liczne badania1. Może to wydawać się sprzeczne z intuicją. Ostatecznie, czyż wolność religijna nie powoduje większych napięć, pozwalając na istnienie większej liczby wyznań? Czyż różnice religijne nie prowadzą nieuchronnie do rozłamów społecznych? Doświadczenie mówi: "Nie."

Kiedy myślimy o pokoju, zazwyczaj mamy na myśli region bez wojny, naród wolny od konfliktów czy miasto, w którym nie ma przemocy. Jednakże pokój to więcej niż brak konfliktu. Pokój to zwyczaj łączenia różnic, praktyka negocjowania ze stroną przeciwną w kwestiach niezgodności. Jest to kultura bezstronności. Nawet w najspokojniejszych społecznościach pojawiają się spory, ale one ich nie rozdzierają.

Weźmy pod uwagę Brazylię, kraj z najmniejszą ilości restrykcji dotyczących wolności religijnej na świecie. Choć populacja przeszła dynamiczną przemianę ze społeczeństwa rzymsko-katolickiego na społeczeństwo zróżnicowane pod względem wyznaniowym, z większą ilością praktykujących należących do kościołów protestanckich i innych, uniknęła powszechnych konfliktów o charakterze religijnym. „Wziąwszy pod uwagę poziom przemian w Brazylii — mówi naukowiec Brian Grim — warto zauważyć, że […] nie odnotowano przypadków wrogości z powodu zmiany wyznania czy głoszenia innych nauk."2 Choć sytuacja daleka jest od doskonałej, dialog pomiędzy różnymi społecznościami religijnymi zapobiegł napięciom.

Na pokój składa się wiele czynników: historia narodu, struktura rządu, sytuacja ekonomiczna oraz stopień zaangażowania politycznego. Kluczowa jest też wolność religijna. Kraje, które chronią różnorodność religijną, doświadczają mniejszej liczby konfliktów zbrojnych, cieszą się większą swobodą obywatelską i polityczną, większą wolnością prasy oraz wolnością ekonomiczną, lepszym stanem zdrowia, wyższym stopniem dochodów, lepszą edukacją oraz wyższym ogólnym rozwojem społecznym.3

Wydawać by się mogło, że światem kierują potężne, bezduszne siły. Rynki finansowe, sojusze militarne, organizacje międzynarodowe i elity rządzące odgrywają ważną rolę w kształtowaniu społeczeństwa. Lecz jeśli przyjrzymy się uważniej, dostrzeżemy rolę, jaką odgrywa subtelna tektonika osobistego sumienia — szukanie sensu życia, motywacja do osiągania celu, wyrażanie własnych przekonań, kształtowanie się tożsamości wierzących oraz prawo do zmiany wyznania. Kluczowym pytaniem w kwestii pokoju jest to, czy możemy zaufać sobie nawzajem pod względem szacunku dla różnych duchowych ścieżek. Czy darzymy się wzajemnym szacunkiem?

Profesor Nilay Saiya wyjaśnia, dlaczego jest to ważne: „Wolność religijna sprzyja pokojowym formom aktywności religijnej poprzez tworzenie przestrzeni dla grup religijnych, które mogą praktykować swoją wiarę w sposób swobodny, wnosić do dyskusji publicznej idee oparte na religii, mieć pozytywny wpływ na społeczeństwo oraz angażować się w debatę społeczną poprzez otwarte kanały dyskusyjne, pozwalając tym samym na przedstawienie różnych punktów widzenia oraz z definicji pozbawiając ekstremistów możliwości zwycięstwa w bitwie o serca i umysły.”4

Kiedy ludziom odbiera się te dźwignie życia społecznego, czują, że nie mają wpływu na swoje społeczności lokalne, a niektórzy podejmują nawet radykalne kroki. Profesor Saiya dodaje, że jest to jeden z powodów, dla których „kraje cieszące się wolnością religijną są dużo mniej podatne na przemoc religijną i nie zachęcają do niej.”5

Podsumowując, wolność religijna nie polega na eliminacji rywali i wymuszaniu na obywatelach postawy zgody w stosunku do poglądów większości. Odwrotnie, wolność religijna to osiąganie pokoju pośród różnorodności i redukowanie lęków, tak aby każdy mógł mieć pewność, że zajmuje zagwarantowane prawem miejsce w swoim społeczeństwie.

  1. Zob. Brian J. Grim i Roger Finke, The Price of Freedom Denied (2011); „Five Key Questions Answered on the Link Between Peace and Religion”, Institute for Economics and Peace in conjunction with the Religious Freedom and Business Foundation, str. 17–18; Nilay Saiya, “Does Religious Liberty Encourage or Curb Faith-Based Terrorism?” Religious Freedom Institute, 12 lipca 2016.
  2. Brian Grim, „Brazil: A Lesson in the Peaceful Navigation of Religious Change”, Religious Freedom Project, Berkley Center for Religion, Peace & World Affairs, Georgetown University, 1 czerwca 2015.
  3. Brian J. Grim and Roger Finke, The Price of Freedom Denied (2011), str. 206.
  4. Nilay Saiya, „Does Religious Liberty Encourage or Curb Faith-Based Terrorism?”, Religious Freedom Institute, 12 lipca 2016.
  5. Nilay Saiya, „The Religious Freedom Peace”, The International Journal of Human Rights, 9 czerwca 2015.

Wskazówki dotyczące używania ogólnych określeń:W materiałach o Kościele Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich przy pierwszej wzmiance prosimy użyć pełnej nazwy Kościoła. Aby uzyskać więcej informacji na temat używania nazwy Kościoła, prosimy odwiedzić dostępny on-line Wskazówki dotyczące używania ogólnych określeń.

Pobierz zdjęcia »